معمولا اینطور نیست که کسی یک روز صبح از خواب بیدار شود و ناگهان متوجه تیرگی شدید زیر چشمش شود. این اتفاق اغلب آهسته و تدریجی رخ میدهد. ابتدا شاید فقط کمی خستهتر به نظر برسید، بعد از مدتی در عکسها متوجه سایهای زیر چشم میشوید و کمکم حلقههای تیرهای شکل میگیرد که حتی با خواب کافی هم از بین نمیرود.
خیلی از مراجعین در کلینیک همین تجربه را تعریف میکنند. میگویند: «قبلا زیر چشمم اینقدر تیره نبود»، یا «حس میکنم صورتم همیشه خسته به نظر میرسد». بعضیها هم تصور میکنند مشکل فقط از کمخوابی است و با چند شب خواب خوب برطرف میشود، اما وقتی تغییری ایجاد نمیشود تازه به دنبال علت واقعی میگردند.
واقعیت این است که تیرگی دور چشم معمولا نتیجه چند عامل مختلف است؛ از ژنتیک و نازکی پوست گرفته تا سبک زندگی، کمبود برخی مواد مغذی یا حتی گودی زیر چشم. به همین دلیل هم درمان آن یک نسخه ثابت برای همه افراد ندارد.
اولین قدم برای برطرف کردن این مشکل، شناخت نوع تیرگی دور چشم و علت اصلی آن است. وقتی این موضوع را بدانیم، میتوانیم روش درمان مناسبتری انتخاب کنیم.
فهرست مطالب
انواع تیرگی دور چشم
یکی از اشتباهات رایج این است که همه تیرگیهای زیر چشم را یکسان در نظر میگیرند. در حالی که از نظر پزشکی، این مشکل چند نوع مختلف دارد و هر کدام درمان متفاوتی نیاز دارند.
1- تیرگی دور چشم قهوهای (پیگمنتیشن)
در این حالت، رنگ پوست زیر چشم به سمت قهوهای یا قهوهای تیره متمایل میشود. علت اصلی آن افزایش رنگدانه ملانین در پوست است. ویژگیهای این نوع تیرگی:
- با آفتاب شدیدتر میشود؛
- معمولا زمینه ژنتیکی دارد؛
- رنگ قهوهای یا مایل به قهوهای؛
- بیشتر در افراد با پوست گندمی یا سبزه دیده میشود.
این نوع تیرگی معمولا با روشنکنندهها، لیزرهای ملایم و مراقبت پوستی مناسب بهتر کنترل میشود.
2- تیرگی دور چشم آبی یا بنفش (عروقی)
در برخی افراد، پوست زیر چشم بسیار نازک است و رگهای خونی زیر آن دیده میشوند. همین موضوع باعث میشود رنگ زیر چشم مایل به آبی، بنفش یا خاکستری دیده شود. ویژگیهای این نوع:
- رنگ مایل به آبی یا بنفش؛
- بیشتر در پوستهای روشن؛
- پوست زیر چشم بسیار نازک است؛
- با خستگی و کمخوابی شدیدتر میشود.
در این حالت معمولا افزایش ضخامت پوست، بهبود گردش خون و برخی درمانهای کلینیکی کمککننده هستند.
3- تیرگی دور چشم ناشی از گودی زیر چشم
گاهی مشکل اصلی تیرگی نیست، بلکه گودی زیر چشم است. زمانی که زیر چشم فرورفته باشد، سایه ایجاد میشود و این سایه به شکل تیرگی دیده میشود. نشانههای این نوع:
- با نور مستقیم کمتر مشخص است؛
- وجود شیار یا فرورفتگی زیر چشم؛
- تیرگی بیشتر به شکل سایه دیده میشود.
در این شرایط معمولا تزریق فیلر زیر چشم یکی از مؤثرترین روشهای اصلاح است.
4- تیرگی ترکیبی زیر چشم
در بسیاری از افراد، تیرگی دور چشم ترکیبی از چند عامل است؛ مثلا:
- کمی نازکی پوست؛
- کمی افزایش رنگدانه؛
- کمی گودی زیر چشم.
در این موارد درمان باید ترکیبی باشد و معمولا با یک روش به تنهایی برطرف نمیشود.
مهمترین علتهای تیرگی دور چشم
برای درمان مؤثر، باید بدانیم چه عواملی باعث ایجاد این مشکل میشوند. در ادامه شایعترین علتهای تیرگی دور چشم را بررسی میکنیم.
1- عوامل ژنتیکی و ارثی
یکی از شایعترین دلایل تیرگی زیر چشم، ژنتیک است. اگر در خانواده شما افراد زیادی زیر چشم تیره دارند، احتمال اینکه شما هم این ویژگی را داشته باشید بیشتر است. در این حالت معمولا:
- از سنین پایین ظاهر میشود؛
- با خستگی کمی تشدید میشود؛
- اما حتی با خواب کافی هم کاملا از بین نمیرود.
2- نازک بودن پوست زیر چشم
پوست اطراف چشم یکی از نازکترین قسمتهای بدن است. در برخی افراد این ناحیه بسیار نازکتر از حالت طبیعی است و رگهای خونی زیر آن نمایان میشوند. این مسئله باعث میشود تیرگی دور چشم بیشتر دیده شود.
3- افزایش سن و کاهش کلاژن
با بالا رفتن سن، تولید کلاژن در پوست کاهش پیدا میکند. نتیجه این فرایند:
- نازکتر شدن پوست؛
- ایجاد گودی زیر چشم؛
- نمایانتر شدن رگهای خونی.
همه این عوامل میتوانند باعث تشدید تیرگی شوند.
4- کمخوابی و خستگی مزمن
کمبود خواب باعث میشود:
- پوست کدرتر شود؛
- تجمع خون در مویرگها بیشتر شود؛
- جریان خون در اطراف چشم تغییر کند.
به همین دلیل بعد از چند شب بیخوابی، تیرگی دور چشم معمولا واضحتر دیده میشود.
5- آلرژی و حساسیتهای فصلی
آلرژیها میتوانند باعث موارد زیر شوند:
- التهاب اطراف چشم؛
- خارش و مالیدن مداوم چشم؛
- افزایش جریان خون در این ناحیه.
همین عوامل در طول زمان باعث تشدید تیرگی میشوند.
6- کمآبی بدن
وقتی بدن دچار کمآبی باشد:
- پوست کدرتر میشود؛
- تیرگی بیشتر به چشم میآید؛
- زیر چشم گودتر دیده میشود.
نوشیدن آب کافی در بسیاری از افراد میتواند ظاهر تیرگی زیر چشم را تا حدی بهتر کند.
7- کمبود برخی مواد مغذی
کمبود برخی ویتامینها و مواد معدنی نیز میتواند در بروز تیرگی دور چشم نقش داشته باشد؛ بهخصوص در افرادی که رژیم غذایی نامتعادل، محدود یا کمکیفیت دارند. کمبود این مواد ممکن است باعث کمخونی، کاهش اکسیژنرسانی به بافتها، رنگپریدگی پوست، خستگی مزمن یا نازکتر شدن پوست اطراف چشم شود و در نتیجه تیرگی زیر چشم بیشتر دیده شود. به طور مثال:
- کمبود آهن
شایعترین علت تغذیهای تیرگی دور چشم است. کمبود آهن میتواند منجر به کمخونی شود و اکسیژنرسانی به بافتها را کاهش دهد. در این حالت پوست زیر چشم کدر، تیره یا متمایل به آبی دیده میشود.
- کمبود ویتامین B12
این ویتامین در ساخت گلبول قرمز نقش مهمی دارد. کمبود آن میتواند باعث خستگی، رنگپریدگی و تیرگی زیر چشم شود.
- کمبود ویتامین K
ویتامین K در سلامت عروق خونی نقش دارد. کمبود آن ممکن است باعث نمایانتر شدن رگهای تیره زیر چشم شود.
- کمبود ویتامین C
این ویتامین در تولید کلاژن مؤثر است. کمبود آن میتواند پوست اطراف چشم را نازکتر و آسیبپذیرتر کند و تیرگی را بیشتر نشان دهد.
- کمبود روی (Zinc)
کمبود زینک میتواند با ضعف ترمیم پوست و خستگی عمومی همراه باشد و به تشدید ظاهر تیرگی کمک کند.
درمان با مواد معدنی و ویتامین مؤثر برای کاهش تیرگی دور چشم
در بسیاری از موارد، بهبود تغذیه و تأمین برخی ریزمغذیها میتواند به کاهش تیرگی دور چشم کمک کند. البته این روش معمولا برای تیرگیهای شدید کافی نیست، اما میتواند نقش مهمی در بهبود وضعیت پوست داشته باشد.
ویتامین C
ویتامین C یکی از مهمترین مواد برای سلامت پوست است و چند اثر مهم دارد:
- کمک به تولید کلاژن
- روشنتر شدن پوست
- کاهش آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد
منابع غذایی خوب ویتامین C
- کیوی
- مرکبات
- توتفرنگی
- فلفل دلمهای
همچنین بسیاری از سرمها و کرمهای دور چشم نیز حاوی این ویتامین هستند.
ویتامین K
این ویتامین در بهبود گردش خون نقش دارد و به همین دلیل در برخی کرمهای دور چشم استفاده میشود.
فواید احتمالی آن:
- بهبود ظاهر تیرگیهای عروقی
- کاهش تجمع خون در مویرگها
- کمک به کاهش کبودی زیر چشم
منابع غذایی آن شامل
- اسفناج
- کلم بروکلی
- سبزیجات برگ سبز
آهن
کمبود آهن میتواند باعث کمخونی شود و یکی از نشانههای شایع کمخونی، تیرگی زیر چشم است.
علائم همراه کمبود آهن ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سرگیجه
- خستگی مداوم
- رنگپریدگی پوست
منابع غذایی آهن
- جگر
- عدس
- اسفناج
- گوشت قرمز
ویتامین E
این ویتامین یک آنتیاکسیدان قوی است و میتواند به سلامت پوست کمک کند.
مزایای آن برای پوست اطراف چشم:
- کاهش آسیب اکسیداتیو
- محافظت از سلولهای پوستی
- کمک به حفظ رطوبت پوست
منابع آن شامل
- بادام
- آووکادو
- دانههای روغنی
- روغنهای گیاهی
درمانهای کلینیکی تیرگی دور چشم
وقتی تیرگی دور چشم با اصلاح سبک زندگی، کرمها و مراقبتهای خانگی بهبود قابل توجهی پیدا نکند، معمولا لازم است از روشهای کلینیکی کمک بگیریم. انتخاب روش مناسب کاملا به علت اصلی تیرگی، نوع پوست و ساختار صورت بستگی دارد. به همین دلیل ارزیابی توسط پزشک یا متخصص پوست اهمیت زیادی دارد.
1- مزوتراپی دور چشم
مزوتراپی یکی از روشهای کمتهاجمی برای بهبود تیرگی دور چشم است. در این روش ترکیبی از مواد مفید مانند:
- ویتامینها
- آمینواسیدها
- آنتیاکسیدانها
- هیالورونیک اسید
با سوزنهای بسیار ظریف به پوست اطراف چشم تزریق میشود. معمولا این درمان در چند جلسه انجام میشود و نتایج آن تدریجی ظاهر میشود.
2- میکرونیدلینگ یا مزونیدلینگ اطراف چشم
در این روش با استفاده از سوزنهای بسیار ریز، میکروکانالهایی در پوست ایجاد میشود. این فرایند باعث تحریک تولید کلاژن میشود. گاهی این روش همراه با سرمهای روشنکننده یا مزوتراپی انجام میشود تا اثر آن بیشتر شود.
3- لیزر برای تیرگی دور چشم
در برخی موارد، بهویژه زمانی که تیرگی ناشی از افزایش رنگدانه باشد، لیزر میتواند کمککننده باشد. کاربردهای لیزر در این ناحیه شامل:
- بهبود کیفیت پوست
- تحریک کلاژنسازی
- کاهش رنگدانههای اضافی
البته لیزر اطراف چشم باید با احتیاط انجام شود و حتما توسط پزشک باتجربه انجام گیرد، زیرا پوست این ناحیه بسیار حساس است.
4- پیلینگهای سطحی مخصوص اطراف چشم
در برخی موارد از لایهبردارهای ملایم برای کاهش تیرگی استفاده میشود. این پیلینگها معمولا بسیار سطحی هستند تا به پوست حساس اطراف چشم آسیب نزنند. این درمان نیز معمولا در چند جلسه انجام میشود.
5- فیلر زیر چشم
اگر تیرگی بیشتر به دلیل گودی زیر چشم و سایهاندازی باشد، یکی از مؤثرترین درمانها تزریق فیلر است. در این روش مقدار کمی فیلر بر پایه هیالورونیک اسید در ناحیه زیر چشم تزریق میشود تا:
- سایه کاهش پیدا کند؛
- گودی زیر چشم پر شود؛
- چهره شادابتر به نظر برسد.
5- PRP زیر چشم
در روش PRP از پلاسمای غنی از پلاکت خون خود فرد استفاده میشود. ابتدا مقدار کمی خون گرفته میشود و سپس پس از فرآوری، پلاسمای غنی از فاکتورهای رشد به پوست زیر چشم تزریق میشود. نتایج PRP معمولا تدریجی هستند و طی چند جلسه بهتر دیده میشوند.
اشتباهات رایج در درمان تیرگی دور چشم
بسیاری از افراد درمانهای مختلفی را امتحان میکنند اما نتیجه مطلوب نمیگیرند. در بسیاری از موارد علت این موضوع اشتباهات رایج در مراقبت یا درمان است.
- درمان بدون شناخت علت اصلی
یکی از مهمترین اشتباهات این است که بدون دانستن علت تیرگی، درمان انتخاب شود. برای مثال:
-
- تزریق فیلر برای تیرگی رنگدانهای
- استفاده از کرم روشنکننده برای گودی زیر چشم
- استفاده از کرمهای قوی بدون تشخیص نوع پوست
این کارها معمولا نتیجه مطلوبی ایجاد نمیکند.
- استفاده بیش از حد از محصولات دور چشم
برخی افراد تصور میکنند هرچه محصولات بیشتری استفاده کنند نتیجه بهتر میگیرند. اما استفاده همزمان از چندین محصول میتواند باعث:
-
- التهاب
- تحریک پوست
- تیرهتر شدن پوست
شود.
- مالیدن مداوم چشم
این عادت بسیار رایج است، بهویژه در افرادی که آلرژی دارند. مالیدن مداوم چشم میتواند:
-
- التهاب ایجاد کند
- تولید رنگدانه را افزایش دهد
- پوست اطراف چشم را تیرهتر کند
- بیتوجهی به ضدآفتاب
بسیاری از افراد از ضدآفتاب برای صورت استفاده میکنند اما ناحیه اطراف چشم را فراموش میکنند. در حالی که نور خورشید یکی از عوامل مهم در تشدید تیرگی دور چشم است. استفاده از:
-
- عینک آفتابی استاندارد
- ضدآفتاب مناسب اطراف چشم
میتواند در پیشگیری بسیار مؤثر باشد.
- پاک کردن خشن آرایش چشم
پاک کردن خشن آرایش یکی دیگر از عوامل آسیب به پوست اطراف چشم است. بهتر است:
-
- از پاککنندههای ملایم استفاده شود؛
- پنبه یا پد آرایشی روی پوست کشیده نشود.
سخن آخر
تیرگی دور چشم یکی از شایعترین مشکلات زیبایی است که میتواند چهره را خستهتر و مسنتر نشان دهد. نکته مهم این است که این مشکل یک علت واحد ندارد و معمولا ترکیبی از عوامل مختلف در ایجاد آن نقش دارند.
شناخت علت اصلی، انتخاب درمان مناسب و داشتن صبر در روند درمان میتواند به بهبود قابل توجه ظاهر این ناحیه کمک کند. گاهی اصلاح چند عادت ساده در سبک زندگی یا استفاده از محصولات مناسب میتواند تغییرات مثبتی ایجاد کند.
اگر تا اینجای مقاله همراه بودید و با تیرگی دور چشم درگیر هستید و نمیدانید کدام روش درمانی برای شما مناسبتر است، بهترین کار این است که ابتدا توسط متخصص پوست ارزیابی شوید.
در مجموعه زیبایی و پوست جم، متخصصان زیبایی و پوست با بررسی دقیق نوع تیرگی، وضعیت پوست و ساختار صورت شما، مناسبترین روش درمانی را پیشنهاد میدهند. هدف این است که درمان بهصورت علمی، ایمن و متناسب با شرایط هر فرد انجام شود.
منابع
