اگر شما هم به تازگی متوجه شدهاید چربی خونتان بالاست و به دنبال یافتن علائم چربی خون بالا هستید، باید بگویم در بیشتر مواقع چربی خون بالا علامت خاصی ندارد. بسیاری از افراد تا زمانی که علائم شدید بیماری ظاهر نشود، از وجود مشکل چربی خون بالا بیخبر هستند. در این مقاله به بررسی دقیق چربی خون بالا و علائم آن میپردازم و نکات مهمی را برای شناسایی و پیشگیری از این بیماری ارائه میدهم. در صورتی که شما یا اطرافیانتان دچار علائمی چون درد قفسه سینه، خستگی مفرط یا تنگی نفس شدهاید، ممکن است چربی خون بالا دلیل اصلی آن باشد.
در ادامه با من همراه باشید تا در این باره بیشتر بدانید.
فهرست مطالب
چربی خون بالا چیست؟
چربی خون بالا به حالتی اطلاق میشود که در آن میزان چربیهای موجود در خون (کلسترول و تریگلیسیرید) از حد طبیعی فراتر میرود. این چربیها برای عملکرد بدن ضروری هستند، اما وقتی کهحسطجشان در خون بیش از حد بالا برود، میتواند باعث بروز مشکلات جدی در سلامت قلب و عروق شما شود. در واقع، چربی خون بالا یکی از عوامل اصلی بیماریهای قلبی، سکته مغزی و فشار خون بالا است.
چربیهای موجود در آزمایشات خون به 4 دسته تقسیم میشوند:
-
کلسترول LDL (چربی بد): این نوع چربی در خون میماند و باعث رسوب در دیواره رگها میشود که به مرور زمان موجب گرفتگی شریانها و کاهش جریان خون به اعضای مختلف بدن میشود. سطح نرمال LDL در آزمایشات میبایست کمتر از 200 میلیگرم بر دسی لیتر باشد.
-
کلسترول HDL (چربی خوب): این نوع چربی به کبد کمک میکند تا چربیهای اضافی را از بدن دفع کند. سطح پایین HDL میتواند خطر چربی خون بالا را افزایش دهد. سطح اایده آل HDL، بالای 60 میلیگرم بر دسی لیتر میباشد.
- کلسترول VLDL: این نوع کلسترول در صورت بالابودن، با افزایش خطر ابتلا به اختلالات قلبی و عروقی همراه است. سطح نرمال VLDL میبایست کمتر از 30 میلیگرم/دسی لیتر باشد.
- تری گلیسرید: نوعی دیگر از چربی خون است که در صورتی که درواقع از تبدیل کالری دریافتی توسط شما و ذخیرهی مقادیر اضافی آن به وجود میآید و در صورت نیاز بدن به مصرف انرژی، دومرتبه از آن استفاده میکند، مقادیر بالای این چربی، با افزایش خطر ابتلا به اختلالات قلبی و عروقی همراه است. سطح نرمال تری گلیسرید در خون، میبایست کمتر از 150 میلیگرم بر دسی لیتر باشد.
علائم چربی خون بالا چیست؟
چربی خون بالا معمولا هیچ علامت آشکاری ندارد. افراد بسیاری ممکن است تا زمان بروز مشکلات جدیتر، هیچگونه علائم خاصی را تجربه نکنند. بنابراین، یکی از بزرگترین چالشها در شناسایی این بیماری این است که در مراحل اولیه، هیچگونه درد یا علامت قابل توجهی ندارید. این وضعیت باعث میشود که چربی خون بالا به بیماری خاموش یا پنهان مشهور باشد.
آزمایش خون تنها راه قطعی برای شناسایی این بیماری است. اما زمانی که وضعیت به اندازهای پیشرفت کند که باعث مشکلات قلبی یا عروقی شود، ممکن است علائمی شروع به بروز کنند که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.
علائم هشداردهنده چربی خون بالا شامل:
-
درد قفسه سینه: این درد معمولاً بهدلیل کاهش جریان خون به قلب ایجاد میشود و ممکن است به صورت فشار یا سنگینی احساس شود. این علائم ممکن است در هنگام فعالیتهای فیزیکی مانند ورزش یا بالا رفتن از پلهها بیشتر بروز کنند.
-
تنگی نفس: اگر شریانهای قلب به علت رسوب چربی مسدود شوند، ممکن است با تنگی نفس روبهرو شوید، بهویژه در هنگام انجام فعالیتهای فیزیکی ساده.
-
خستگی مفرط: یکی دیگر از علائم ممکن چربی خون بالا است که به دلیل کمبود اکسیژن در بافتها و کاهش عملکرد طبیعی قلب رخ میدهد.
-
درد یا گزگز در پاها: در صورتی که شریانهای پا به دلیل رسوب چربی مسدود شوند، ممکن است هنگام راه رفتن احساس درد، بیحسی یا گزگز در پاها داشته باشید.
علائم در مراحل پیشرفته
اگر چربی خون بالا درمان نشود و به مدت طولانی ادامه پیدا کند، میتواند به آترواسکلروز منجر شود. در این وضعیت، پلاکهای چربی در دیواره شریانها رسوب میکنند و باعث میشوند شریانها تنگ و سخت شوند. این وضعیت میتواند خطر حملات قلبی، سکته مغزی و مشکلات عروقی دیگر را افزایش دهد.
چطور میتوان علائم چربی خون بالا را تشخیص داد؟
اگر شما علائم هشداردهنده چربی خون بالا را تجربه میکنید، اولین قدم برای تشخیص آن آزمایش چربی خون یا همان پانل لیپیدی است. این آزمایش به شما اطلاعات دقیقی از سطح کلسترول LDL، HDL و تریگلیسیرید میدهد. در صورتی که سطح LDL شما بالا باشد و سطح HDL شما پایین باشد، این نشانهای از چربی خون بالا است.
چه زمانی باید آزمایش چربی خون بدهید؟
-
از سن ۲۰ سالگی به بعد، بهتر است که هر ۴ تا ۶ سال یکبار آزمایش چربی خون بدهید.
-
اگر سابقه خانوادگی بیماری قلبی یا چربی خون بالا دارید، باید این آزمایشها را بهطور منظم انجام دهید.
-
اگر شما چاق هستید یا از رژیم غذایی ناسالم پیروی میکنید، آزمایش چربی خون باید در اولویت قرار گیرد.
تجارب بیماران
افراد زیادی از چربی خون بالا رنج میبرند و به همین دلیل برای آگاهی بیشتر، چند تجربه بیمار فرضی در اینجا آوردهایم.
رضا، ۴۸ ساله: “من همیشه فکر میکردم که سالم هستم و هیچوقت نگران چربی خونم نبودم. اما وقتی در حین بالا رفتن از پلهها احساس تنگی نفس کردم و فشار در قفسه سینه داشتم، برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کردم. آزمایش خون نشان داد که LDL من بسیار بالا است. از آن زمان شروع به پیروی از رژیم غذایی سالم و انجام ورزشهای منظم کردهام. حالا احساس بهتری دارم.”
لیلا، ۵۵ ساله: “من همیشه از سردردهای مداوم رنج میبردم، اما هیچوقت فکر نمیکردم این سردردها به چربی خون بالا مربوط باشد. وقتی به پزشک مراجعه کردم و آزمایش چربی خون دادم، فهمیدم که تریگلیسیرید خونم بسیار بالا است. پزشک گفت که باید رژیم غذایی و سبک زندگی خود را تغییر دهم و داروهای لازم را مصرف کنم. بعد از مدتی وضعیت بهتری پیدا کردم.”
سوالات متداول
آیا چربی خون بالا همیشه با علامت همراه است؟
نه، چربی خون بالا معمولاً هیچ علائم خاصی ندارد و فقط با آزمایش خون قابل شناسایی است.
آیا درد قفسه سینه بهطور مستقیم به چربی خون بالا مربوط است؟
درد قفسه سینه میتواند نشانهای از گرفتگی شریانها و چربی خون بالا باشد. اگر این درد مکرر یا شدید باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی باید آزمایش چربی خون بدهم؟
آزمایش چربی خون باید حداقل هر ۴ تا ۶ سال یکبار بعد از ۲۰ سالگی انجام شود. اگر در معرض خطر هستید، این آزمایش باید بیشتر انجام شود.
جمع بندی
چربی خون بالا میتواند بدون هیچ علائمی برای مدتها در بدن شما وجود داشته باشد. با این حال، زمانی که علائم مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس و خستگی مفرط شروع به بروز میکنند، ممکن است وضعیت بهطور جدی پیشرفت کرده باشد. آزمایش چربی خون بهترین راه برای تشخیص این بیماری است. در صورتی که شما یا اطرافیانتان علائمی را تجربه میکنید یا در معرض خطر هستید، حتماً آزمایش بدهید و از بروز مشکلات قلبی و عروقی جلوگیری کنید.
