بوتاکس: چه کسانی نباید انجام دهند؟

اگر شما این‍‌جایی و در حال خواندن این مقاله هستی، یعنی اخیرا در آینه خودت را دیده‌ای و گفته‌ای: «این خط‌های پیشونی و گوشه چشم کی اومدن؟!»

اگر این تجربه برایت آشناست، احتمالا بوتاکس اولین چیزی است که به ذهنت می‌رسد. اما بگذار همین اول کار یک حقیقت مهم را بگویم: بوتاکس برای همه مناسب نیست.

و به‌عنوان کسی که هر روز در مطب با چهره‌های مختلف و نگرانی‌های واقعی سروکار دارد، باید بگویم که دانستن اینکه چه کسانی نباید بوتاکس بزنند، از خود تزریق مهم‌تر است.

پس بیا اول از همه با هم ببینیم بوتاکس چطور کار می‌کند و بعد قدم‌به‌قدم سراغ گروه‌هایی برویم که باید از آن دور بمانند یا با احتیاط سراغش بروند.

بوتاکس چیست و چگونه عمل می‌کند؟

بوتاکس درواقع یک پروتئین تصفیه‌شده است که پیام عصبی به عضله را برای مدتی کوتاه مسدود می‌کند. یعنی عضله به‌طور موقت شل می‌شود و همین شل شدن باعث می‌شود:

• چهره آرام‌تر و جوان‌تر به نظر برسد؛
• از عمیق‌تر شدن خطوط جلوگیری شود؛
• خط و چروک‌های حرکتی کم‌تر دیده شوند.

معمولا برای این نواحی استفاده می‌شود:

• خط اخم؛
• خطوط پیشانی؛
• خطوط پنجه کلاغی کنار چشم؛
• گاهی برای لیفت ابرو، اصلاح لبخند لثه‌ای، کاهش تعریق و … .

پس بوتاکس قرار نیست صورتت را بی‌حس کند یا مصنوعی جلوه بدهد؛ فقط عضلاتی که بیش‌فعال هستند را آرام می‌کند؛ البته اگر درست استفاده شود.

چه افرادی نباید تزریق کنند؟ (موارد منع کامل)

قبل از اینکه تصمیم به تزریق بگیری، لازم است مطمئن شویم در یکی از دسته‌های منع کامل قرار نمی‌گیری:

1- افراد مبتلا به بیماری‌های عصبی ـ عضلانی

مانند:

• ALS
• میاستنی گراویس
• سندرم لمبرت–ایتون

این شرایط باعث ضعف عضلات می‌شوند و تزریق می‌تواند اوضاع را بدتر کند.

2- افرادی که به بوتاکس یا آلبومین حساسیت جدی دارند

اگر قبلا واکنش‌های آلرژیک شدید داشته‌ای، حتما باید اعلام کنی.

3- مادران باردار

نه به این دلیل که ضرر قطعی دارد، بلکه چون تحقیقات کافی روی بارداری وجود ندارد. بنابراین احتیاط مطلق لازم است.

4- مادران شیرده

باز هم به همان دلیل بالا: اطلاعات علمی کافی نداریم، پس انجام نمی‌شود.

5- وجود عفونت، التهاب یا زخم فعال در محل تزریق

اگر جای تزریق قرمز یا عفونی باشد، بوتاکس می‌تواند شرایط بدتری ایجاد کند.

6- کسانی که بسیار تازه واکسن‌های خاص زده‌اند

بعضی واکسن‌ها برای مدت کوتاهی می‌توانند سیستم ایمنی را فعال‌تر کنند. بهتر است فاصله کوتاهی رعایت شود.

چه کسانی باید با احتیاط تزریق کنند؟ (نیازمند نظر پزشک)

این گروه‌ها منع کامل ندارند، اما باید با بررسی دقیق پزشک تزریق انجام شود.

1- افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند

مثل آسپرین، وارفارین، ریواروکسابان

این داروها احتمال کبودی و خونریزی را بالا می‌برند.

2- افراد با اختلالات انعقادی

مثلا کسانی که پلاکت پایین دارند یا داروهای خاص مصرف می‌کنند.

3- کسانی که قبلا واکنش نامطلوب داشته‌اند

مثلا عدم اثر کامل یا افتادگی غیرمعمول.

4- افرادی که بیماری‌های خودایمنی فعال دارند

نه برای همه ممنوع است، اما باید بررسی شود.

چه مشکلات و نشانه‌هایی بعد از تزریق بوتاکس خطرناک حساب می‌شود؟

خوشبختانه بوتاکس یک روش ایمن است، ولی اگر هرکدام از این موارد را تجربه کردی باید سریع با پزشک تماس بگیری:

• افتادگی شدید پلک به‌طوری‌که دید را مختل کند
• اختلال در بلع یا صحبت‌کردن
• اختلال تنفسی (نادر اما مهم)
• ضعف شدید و غیرعادی عضلات صورت
• سردردهای شدید و طولانی که طبیعی نیستند
• علائم آلرژی مثل کهیر، خارش شدید، تورم لب یا پلک

توجه: درصد وقوع این مشکلات بسیار پایین است، اما توجه به آنها ضروری است.

قبل از بوتاکس چه بررسی‌هایی لازم است؟

واقعیت این است که قبل از تزریق، فقط دیدن چند خط روی پیشانی کافی نیست. ما باید بدانیم بدن شما، عضلات صورت شما، سابقه پزشکی شما و حتی سبک زندگی شما چه می‌گوید.

اگر بخواهم مثل یک جلسه مشاوره در مطب خلاصه و کاربردی بگویم، قبل از تزریق این بررسی‌ها لازم است:

1- بررسی سابقه بیماری‌ها

اول از همه باید مشخص شود که آیا بیماری زمینه‌ای خاصی دارید یا نه. مخصوصا:

• مشکلات انعقادی
• سابقه آلرژی شدید
• بیماری‌های خودایمنی
• بیماری‌های عصبی ـ عضلانی
• سابقه افتادگی پلک یا جراحی‌های قبلی صورت

گاهی خود بیمار فکر می‌کند مشکل مهمی ندارد، اما همان سابقه‌ای که ساده به نظر می‌رسد، در تصمیم‌گیری بسیار مهم است.

2- بررسی داروها و مکمل‌ها

این مورد را خیلی جدی بگیرید. بعضی داروها و حتی مکمل‌های به‌ظاهر ساده، می‌توانند احتمال کبودی، خونریزی یا عوارض را بیشتر کنند. مثل:

• امگا 3
• آسپرین
• ویتامین E
• بعضی مسکن‌ها
• جینسینگ و برخی مکمل‌های گیاهی
• وارفارین و سایر رقیق‌کننده‌های خون

نکته مهم این است که هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید. فقط پزشک باید تصمیم بگیرد که لازم است دارویی موقتا تنظیم شود یا نه.

3- ارزیابی دقیق عضلات صورت

همه خط‌های صورت با بوتاکس درمان نمی‌شوند.

بعضی خطوط، حرکتی هستند؛ یعنی وقتی اخم می‌کنید یا ابرو بالا می‌برید ظاهر می‌شوند. این‌ها معمولا به بوتاکس خوب جواب می‌دهند.

اما بعضی خطوط، ثابت و عمیق شده‌اند؛ یعنی حتی در حالت عادی هم روی صورت مانده‌اند. در این شرایط شاید بوتاکس به‌تنهایی کافی نباشد.

برای همین پزشک باید صورت شما را در این حالت‌ها بررسی کند:

• هنگام اخم
• هنگام خندیدن
• در حالت استراحت
• هنگام بالا بردن ابرو
• در حالت کلی تقارن صورت

4- بررسی کیفیت پوست

گاهی مشکل اصلی فقط حرکت عضله نیست. ممکن است:

• پوست کم‌آب شده باشد
• آسیب آفتاب زیاد باشد
• افتادگی وجود داشته باشد
• حجم صورت کم شده باشد

در این موارد، اگر فقط بوتاکس انجام شود، نتیجه آن چیزی که بیمار انتظار دارد نخواهد بود.

5- بررسی انتظارات شما

این شاید از همه مهم‌تر باشد.

بعضی افراد با این تصور می‌آیند که بوتاکس قرار است:

• نتیجه دائمی بدهد
• افتادگی پوست را جمع کند
• همه چروک‌ها را حذف کند
• صورت را کاملا عوض کند

در حالی که بوتاکس یک ابزار بسیار خوب است، اما معجزه نیست. اگر انتظار واقع‌بینانه تنظیم شود، رضایت نهایی بسیار بیشتر خواهد بود.

اگر جزو افراد منع یا پرریسک هستید، چه جایگزین‌هایی دارید؟

خیلی‌ها وقتی می‌فهمند فعلا کاندید مناسب بوتاکس نیستند، تصور می‌کنند هیچ راهی برای جوان‌سازی ندارند. اینطور نیست.

بسته به مشکل اصلی پوست و صورت، جایگزین‌های خوبی وجود دارد.

• فیلر برای خطوط عمیق و کاهش حجم

اگر چروک‌ها عمیق و ثابت شده‌اند یا صورت کمی حجم از دست داده، فیلر در بعضی نواحی می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

البته فیلر هم برای همه مناسب نیست و باید دقیق انتخاب شود.

• لیزرهای جوان‌ساز

اگر مشکل اصلی کیفیت پوست، لک، منافذ یا چروک‌های سطحی باشد، لیزر می‌تواند کمک زیادی کند.

بعضی افراد از بوتاکس نتیجه متوسطی می‌گیرند اما از جوان‌سازی با لیزر بسیار راضی می‌شوند.

• آر اف (RF) و روش‌های سفت‌کننده پوست

برای افرادی که بیشتر از چروک حرکتی، دچار شلی و افتادگی خفیف تا متوسط هستند، روش‌های سفت‌کننده مثل RF می‌توانند انتخاب بهتری باشند.

• مزوتراپی و اسکین‌بوسترها

اگر پوست خسته، کم‌آب و کدر شده باشد، گاهی به‌جای تمرکز صرف روی بوتاکس، بهتر است اول کیفیت پوست را بهتر کنیم.

• لیفت با نخ در افراد منتخب

در بعضی افراد که افتادگی مهم‌تر از چروک حرکتی است، لیفت با نخ می‌تواند کمک‌کننده باشد.

البته این روش هم باید با دقت و برای فرد مناسب انتخاب شود، نه صرفا به خاطر تبلیغات.

• روتین مراقبت پوستی اصولی

گاهی لازم است خیلی صادقانه بگویم:

برخی مراجعین هنوز ضدآفتاب منظم نمی‌زنند، شب‌ها آرایش را درست پاک نمی‌کنند، خواب کافی ندارند و سیگار هم می‌کشند، اما انتظار دارند با بوتاکس همه چیز حل شود.

درحالی‌که یک روتین مراقبتی درست شامل:

• • ضدآفتاب
  • مرطوب‌کننده
  • شوینده مناسب
  • ترکیبات ترمیم‌کننده یا ضدچروک

می‌تواند کیفیت پوست را به‌مراتب بهتر کند و حتی نیاز به اقدامات تهاجمی‌تر را کمتر کند.

سوالات رایج درباره تزریق بوتاکس (FAQ)

اثر بوتاکس از چه زمانی شروع می‌شود؟

معمولا اثر اولیه چند روز بعد شروع می‌شود و نتیجه کامل بین 7 تا 14 روز دیده می‌شود.

ماندگاری بوتاکس چقدر است؟

در بیشتر افراد، اثر بوتاکس حدود 3 تا 6 ماه ماندگاری دارد. این زمان به شرایط بدن، قدرت عضلات، برند مصرفی و سبک زندگی بستگی دارد.

اگر یک بار بوتاکس بزنم، باید همیشه ادامه دهم؟

نه. این یکی از باورهای اشتباه رایج است.

اگر بوتاکس را ادامه ندهید، صورت شما خراب‌تر از قبل نمی‌شود؛ فقط به‌مرور عضلات به فعالیت طبیعی خود برمی‌گردند و خطوط دوباره ظاهر می‌شوند.

آیا بوتاکس صورت را بی‌حالت و مصنوعی می‌کند؟

اگر بوتاکس درست، به‌اندازه و در محل مناسب تزریق شود، نه‌تنها صورت مصنوعی نمی‌شود، بلکه چهره شاداب‌تر و طبیعی‌تر هم به نظر می‌رسد.

حالت مصنوعی معمولا نتیجه تزریق نادرست یا بیش‌ازحد است.

اگر خط‌های صورتم خیلی عمیق باشد، بوتاکس کافی است؟

همیشه نه.

اگر خطوط خیلی عمیق و ثابت شده باشند، شاید علاوه بر بوتاکس به درمان‌های مکمل مثل فیلر، لیزر یا جوان‌سازی پوست هم نیاز باشد.

در چه سنی می‌توان بوتاکس انجام داد؟

سن عدد مطلق تعیین‌کننده نیست. مهم این است که آیا چروک‌های حرکتی ایجاد شده‌اند یا نه.

برای بعضی افراد در اواخر دهه 20 یا اوایل 30 سالگی منطقی است، اما برای بعضی دیگر اصلا نیازی نیست.

آیا بوتاکس برای آقایان هم مناسب است؟

بله، کاملا.

اتفاقا بسیاری از آقایان برای خط اخم، خطوط پیشانی و حتی تعریق زیاد از بوتاکس استفاده می‌کنند. فقط تکنیک تزریق در آقایان ممکن است کمی متفاوت باشد.

سخن آخر

اگر بخواهم خیلی خلاصه بگویم، بوتاکس یک ابزار عالی برای جوان‌تر شدن صورت است؛ اما فقط وقتی که برای فرد مناسب، در زمان مناسب و با بررسی دقیق انجام شود.

خیلی از عوارضی که مردم شنیده‌اند، در واقع به خاطر انتخاب اشتباه، تزریق نادرست یا نادیده گرفتن شرایط پزشکی فرد رخ می‌دهد.

در مطب بارها پیش آمده که کسی برای بوتاکس مراجعه کرده، اما بعد از بررسی متوجه شدیم اصلا بهترین گزینه برای او نیست و روش دیگری نتیجه طبیعی‌تر و ماندگارتری می‌دهد.

پس قبل از هر تصمیمی، مهم‌ترین قدم این است که بدانید بوتاکس برای شما مناسب هست یا نه.

پس اگر برای شما هم سؤال است که:

• آیا بوتاکس برای سن شما مناسب است؟
• خط‌های صورتتان با تزریق بهتر می‌شود یا روش دیگری لازم دارد؟
• یا اینکه جزو افرادی هستید که بهتر است فعلا بوتاکس انجام ندهند؟

می‌توانید سؤال خودتان را از متخصصان گروه تخصصی جم بپرسید.

شرایط پوست و صورت شما بررسی می‌شود و صادقانه گفته می‌شود بوتاکس انتخاب خوبی برای شما هست یا نه.

برای دریافت راهنمایی، کافی است با گروه تخصصی جم در ارتباط باشید و قبل از هر تصمیم زیبایی، یک مشاوره آگاهانه بگیرید.

منابع

Who should not get Botox?

Understanding Who Should Avoid Botox and Why?

Botox for Medical Purposes: Side Effects, Uses, Cost, and More